کوردستانی گەورا

چە وحشتناک

بخاطر فشارهای زیادی کە توسط یاران گمنام امام زمان بهم اوردن و گفتن نباید در وبلاگت فعالیت کنی و اینقدر بی پدرن گفتن جلو چشم پسرت اعدامت میکنیم و دل سرد هم شدم و گفتن برات گران تمام میشە ادامە بدی دیگە بروز رسانی ندارم😐😐😐😐

سرزمینم

🔴"ما بر خاک این سرزمین خواهیم ماند..."
چون زخم بر بدن،
چون چراغی در شب،
چون ستاره‌ای که راه را نشان می‌دهد.

درختان بلوط را از ریشه درآورید،
باز هم در دل ما خواهند رویید.
خانه‌هایمان را ویران کنید،
در دل خاک، دوباره آنها را خواهیم ساخت.

بر سنگ‌های سخت،
دانه خواهیم کاشت،
از دل سنگ،
گل‌های سرخ سر بر خواهند آورد.

ما بر خاک این سرزمین خواهیم ماند،
تا آخرین نفس،
تا آخرین ستاره در آسمان.

✊✊✊✊

کوردستان

Kurdistan

181

Cihê bav û kalan e
Mîrata hezar salan e
مکان اجداد و بزرگان است
میراث هزار ساله است
Cangoriyê te me welat
Bo dijminan goristan e
جانم فدای تو ای میهن
برای دشمنان گورستان است.
Hemû bêjin belê belê
Bila biçin rojê berê
همە بگویید بله بله
بگذار بروند روزهای گذشته
Kurdistan dewleta me ye
Tê dijmina lêdikin derê
کوردستان دولت ماست
می آیند، دشمنان را بیرون میندازند
Hezar sitran çêkirin
Ji boy bejn û bala te
هزاران آهنگ ساختند
برای قد و قامت تو
Hezar can şehîd ketin
Ji boy rengê ala te
هزاران جان شهید شدند
بخاطر رنگ پرچم تو
Em namirin em her dijîn
Bi çar aliyê dinê
ما نمیمیریم ما همیشه زنده ایم
در چهارسوی جهان
Bila nebêjin kurd neman
Kurdistan maye tenê
بگذار که نگویند کوردها نماندند
کوردستان تنها مانده است.

27سەرماوەز ساڵ2724کوردی

لیلا زانا

180

لیلا زانا (به کوردی:لەیلا زانا Leyla Zana) (زاده ۳ مه ۱۹۶۱) از زندانیان سیاسی و چهره‌های فعال حقوق بشر در ترکیه است.

لیلا در ۳ مه ۱۹۶۱ در سیلوان در نزدیکی دیاربکر کوردستان ترکیە چشم به جهان گشود. وی با مهدی زانا که از زندانیان سیاسی دوره کودتا بود ازدواج کرد.

در انتخابات دیاربکر در سال ۱۹۹۱ زانا به عنوان نماینده پارلمان انتخاب شد. پس از ادای سوگند در پارلمان وی که هدبندی به سه رنگ سرخ، زرد و سبز (نماد پرچم کوردی) به سر داشت به کوردی گفت: «من باید در راستای اینکه دو ملت کورد و ترک در یک نظام دموکراتیک با هم زندگی کنند تلاش بنمایم» تا اوت ۲۰۰۲ حکومت محدودیت‌های شدیدی را مورد زبان کوردی در آموزش و رسانه‌ها وضع نموده‌بود.

در هنگام سوگند یاد کردن لیلا مجلسیان ترک با داد زدن وی را تروریست و تجزیه‌طلب نامیدند و خواهان دستگیری او شدند. البته به دلیل مصونیتش به خاطر نمایندگی مجلس، حکومت تا سه سال نتوانست وی را زندانی کند.

در سال ۱۹۹۴ به همراه سه قانونگدار کورد تبار دیگر هاتیپ دیجله، اورهان دوغان و سلیم ساداک، حزب تازه‌بنای دموکراسی را تأسیس نمودند که در همان آغاز ممنوع‌الفعالیت شدند.

وی از سال ۱۹۹۱ عضو پارلمان این کشور بود و به جرم صحبت کردن به زبان کوردی در سال ۱۹۹۴ در حین ادای سوگند در پارلمان ترکیه به ۱۵ سال حبس محکوم شد.

لیلا زانا در سال ۱۹۹۵ از جانب پارلمان اروپا برنده جایزه ساخاروف شد اما تا ۲۰۰۴ که از زندان آزاد شد موفق به دریافت آن نشد.

هم‌اینک وی دبیر کل انجمن جنبش دمکراتیک در ترکیه‌است که جریانی میانه رو به شمار می‌رود و در میان کوردها از موضعی قوی برخوردار است. در انتخابات عمومی مجلس ترکیه در سال 2011 او دوباره به مجلس ترکیه راه یافت. به تازگی دوباره به ده سال زندانی از سوی دولت ترک محکوم شده است.

2سەرماوەز ساڵ2724کوردی

نیچیروان بارزانی

179

نیچیروان بارزانی رئیس حکومت کوردستان عراق بود،ریس جمهور باشوور کورستان. وی هم اکنون عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کوردستان عراق است. او زاده سال۱۹۶۶ ( میلادی ) است و نوه ملا مصطفی بارزانی و همچنین برادر زاده مسعود بارزانی رییس جمهور فعلی کوردستان عراق است. نیچیروان بارزانی تحصیلات خود را در دانشگاه تهران در رشته علوم سیاسی ادامه داد و در سال ۱۹۸۷ به عضویت دفتر سیاسی حزب رسید و در آزادسازی کوردستان عراق در سال ۱۹۹۱ دور فعالی داشت و همچنین عضو گروه صلح با عراق بود و در سال ۱۹۹۱ با گروهی از رهبران احزاب کوردستان جهت مشاوره با حکومت عراق برای گرفتن حقوق کوردها به بغداد رفتند. در سال ۱۹۹۶ به نخست وزیری کوردستان رسید. وی در مدت حکومتش توانسته‌ است تغییرات و پیشرفت زیادی را در سازندگی و اقتصاد کوردستان عراق بوجود آورد. نیچیروان بارزانی، درایران تحصیل کرده‌است نیچیروان بارزانی در سال۲۰۰۸ از کالج جفرسون واشنگتن دکترای افتخاری دریافت نموده و همچنین نشان شوالیه را ملکه انگلستان به عنوان سیاستمدار جوان وخبره به او اعطا کرده است. نام کوردی نیچیروان به معنی شکارگر در فارسی است.همچنین نیچیروان بارزانی در رشتە بدنسازی فعالیت دارن

22خەزەڵوەر ساڵ2724کوردی

نیشتمانەکەم کوردستان🤩🤩🤩🤩

178

دختران سرزمینم کوردستان😍

چهار پارچه نه اگر چهل پارچه‌ام کنی
تروریست نه،اگر هزار تهمت و انگ دیگر بر من بزنی....
اگر هر دو دست و پایم را قطع کنی
اگر دهانم را ببندنی که نتوانم حرف هم بزنم
اگر هر دو چشمم را از کاسه در بیاوری....
اگر راه نفس کشیدن در سینه‌ام را ببندی
اگر گدا اگر فقیر و ندار باشم
اگر از این بیشتر خانه خراب باشم
اگر مغزم را با صدها شیوه بشویی
اگر خون را در رگهایم تغییر دهی
اگر تمام استخوان‌هایم را در هم بشکنی
باز هم میگویم کوردم،کوردم،کوردم،کوردم
و کوردستان وطن من است.

9خەزەڵوەر ساڵ2724کوردی

هیمن

177

محمدامین شیخ‌الاسلامی مُکری ملقب به‌ هیمن (به‌ معنی متین) و یا هیمن موکریانی (زاده‌ بهاروی در روستای شيلان آباد از توابع مهاباد در شمال غرب) دیده‌ به‌ جهان گشود. پس از به پایان رساندن آموختن در خانقاه شیخ برهان در شرفكند، هیمن در سال 1942 همراه با دوست خود هژار به‌ جمعيت احياي كورد (کومه‌لهٔ ژیانه‌وهٔ کورد) پیوست. درجمهوري مهاباد (ژانویه تا دسامبر ۱۹۴۶) به‌ عنوان شاعر ملی جمهوری کوردستان ملقب شد و منشي حاجي بابا شيخ، نخست وزیر آن جمهوری گشت.

پس از سقوط جمهوری، هیمن به‌ شهر سليمانيه در كوردستان عراق پناهنده‌ شد و در آنجا اقامت گزید. در آنجا دستگیر شد ولی مخفیانه به لاچین بازگشت. پس از قرارداد آشتی ۱۱ مارس ۱۹۷۰ میان مبارزه‌گران کورد و حکومت عراق، هیمن به بغداد رفته و در آنجا اقامت گزید و عضو فعال فرهنگستان علوم كورد شد.

هیمن پس از سرنگونی پادشاهی پهلوی (۱۹۷۹) به‌ صفوف پیشمرگان حزب دموکرات کوردستان ایران پیوست و تا کنگره‌ چهار در حزب باقی ماند و بعد از آن خود را به حکومت جمهوری اسلامی ایران تسلیم کرد و در ایران یک انتشاراتی کوردی به نام انتشارات صلاح الدين ايوبي در شهر ارومیه برپا کرد. آن انتشاراتی از بهار ۱۹۸۵ یک فصلنامه فرهنگی به نام سروه (نسیم) به چاپ می‌رساند که هیمن تا زمان درگذشتش مسئول آن فصلنامه بود.او قبل از انقلاب مردم ایران در سال 1357 هیمن در روزنامه کوردستان که در تهران منتشر می‌شد، همکاری می‌کرد.

آثار هیمن

• "تاریک‌ و‌ روون"، مجموعه‌ اشعار 1974
• "نالهٔ جودایی"، مجموعه‌ اشعار 1979
• "پاشه‌روکی ماموستا هیمن"، مجموعه‌ مقالات، مهاباد 1983
• "چه پكيك گول و چه پكيك نيرگز"

،هه واري كورد (فریاد کورد)، هه واري نيشتمان (فریاد میهن)،گروگالي مندالان (قیل‌وقال کودکان)، آگر (آتش) و هه لاله (لاله)

24رەزبەر ساڵ2724

حاضر....

-176


🔻نام ژینا یک کلمه رمز بود
و هنوز هم هست!

ادامه نوشته

عایشە شان

175

شاهزاده‌ بی تاج و تخت موسیقی کوردی، عایشه‌ شان

یکی از هنرمندهان مبارز در کوردستان ترکیه"باکووری کوردستان" شیرزنی به نام عایشه‌ شان میباشد.

عایشه‌ شان با صدایی گرم و دلنشین، با کلامی شیوا ضرب المثل قدیمی کوردی را که‌ میگوید:\\\" شیر شیر است چه‌ زن یا که‌ چه‌ مرد\\\" به‌ اثبات رساند.

عایشه‌ شان در میان ملت کورد به‌ اسامی: عیشان کورد، عایشه‌ شان ، عایشه‌ خان، عیشان عثمان و عیشان علی مشهور بود‌.

او در آبان سال 1938 در شهر دیاربکر دیده‌ به‌ جهان گشود.

زمانی که‌ هنرمندان و آوازخوانان کورد در خانه‌ پدری عایشه‌ شان گرد می آمدند و تا سپیده‌ صبح میسرودند ، عایشه‌ شان با دوستانش در پشت درهای بسته‌ تا خود صبح گوش جان و دل به‌ صدای گرم آنان میسپرد.

محتوای آهنگهای عایشه‌ شان که‌ از طرفی او را به‌ شنونده‌ می شناساند، از طرف دیگر‌ موضوعاتی از قبیل اجتماعی، سیاسی، فرهنگی را نیز در بر میگیرد.

عایشه‌ شان که‌ در حسرت دیدار از کوردستان عراق بود، در سال 1979 موفق شد که‌ این بخش از کوردستان را زیارت کند.

مردم در کوردستان عراق"باشووری کوردستان" به‌ گرمی از او پیشوازی کردند.در دهوک، کرکوک، هه‌ولیر و بغداد، همراه با هنرمندانی چون محمد عارف جزیری، عیسی برواری، گلبهار، تحسین طاها، نسرین شروان به‌ روی صحنه‌ رفت .

هنرمند کورد عایشه‌ شان ،29 آذر ماه سال 1996 بعد از سالها خدمات متمادی برای زبان و هنر ملت تحت ستم خود در بیمارستان شهرازمیر ترکیه‌ بر اثر بیماری سرطان در تنهایی دیده‌ از جهان فرو بست.

آهنگهای مشهور و ماندگار عایشه‌ شان عبارتند از : جمبلی میر حکاری، مم و زین، لی لی بیمال، زری حیران، جمیله‌، بریوان، کوچر، لاوک متینی، میرو، حسنیکو، درد هویه‌، قدر یار، خریبم دایه‌، نوروز، ولاتی من دیاربکر

5رەزبەر ساڵ2724کوردی

شوان پرور

174

شوان پرور (به كوردي : Şivan Perwer/شڤان پەروەر/شوان په‌روه‌ر) (زاده دسامبر ۱۹۵۵ در روستای «سوری» میان دياربكر و اورفه) با نام اصلی اسماعیل آیگون İsmail Aygün) از خوانندگان مشهور و مردمی كورد ترکیه ‌است. ترانه‌های وی اکثرا حماسی و میهن‌پرستانه‌ است.

وی فعالیت هنری را از سال ۱۹۷۵ شروع کرد و تا سال ۲۰۰۲ بیش از ۲۲ اثر خلق نمود. آخرین اثر وی به نام men bira te kirya از طرف موسسه اکادامی harles cros موفق به دریافت بزرگترین جایزه هنری از آن کشور شد.

شوان از اسطوره‌های موسیقی و از شخصیتهای ملی کوردها است. تعداد بسیار زیادی از جوانان کورد با الهام از او و به عشق او دیوان (سازی که شوان پرور با آن می نوازد و تا حدودی شبیه تار و تنبور است) دارند و آن را به زیبایی می‌نوازند. شوان در زبان کوردی به معنی چوپان است.

هستند.

28خەرمانان ساڵ2724کوردی

کوردستان رویاها

173

هولێر پایتخت کوردستان عراق فارسی جنوب کوردستان بە کوردی"باشوور کوردستان

سلیمانیە

_

استان دهوک

ببخشید مناطقش زیادن برا نشان دادن واقعیت همین ها کافیە....

20خەرمانان ساڵ2724 کوردی

آزادی

172

می‌خواهم آزاد باشم، آزاد مانند یک انسان
می‌خواهم مانند یک انسان آزاد باشم.

مانند انسانی که هم‌اکنون متولد شده و طبیعت را در مقابل خود می‌بیند
و داخل جنگلی قدم می‌زند، خوشحال از ماجراجویی
همواره آزاد و سر زنده، مانند حیوانی در حال عشقبازی
از خود بی‌خود مانند انسانی که از آزادی‌اش خشنود است.

آزادی در بالای درخت ایستادن نیست
حتا پرواز یک خرمگس هم نیست
آزادی یک فضای خالی نیست
آزادی در دخالت داشتن است.

می‌خواهم آزاد باشم، آزاد مانند یک انسان
مانند انسانی که نیاز به جایگاهی با خیالات شخصی‌اش دارد
که این جایگاه را تنها در دموکراسی‌اش می‌یابد
که حق انتخاب دارد و زندگی‌اش به وکالت دادن به دیگران خلاصه می‌شود
که آزادی جدیدش را در حکومت دیگران پیدا کرده است.

آزادی در بالای درخت ایستادن نیست
حتا داشتن یک عقیده هم نیست
آزادی یک فضای خالی نیست
آزادی در دخالت داشتن است.

آزادی در بالای درخت ایستادن نیست
حتا پرواز یک خرمگس هم نیست
آزادی یک فضای خالی نیست
آزادی در دخالت داشتن است.

می‌خواهم آزاد باشم، آزاد مانند یک انسان
مانند انسان تکامل یافته که به زرنگی‌اش می‌نازد
که طبیعت را با قدرت بی چون و چرای علم به چالش می‌کشد
مجذوب از دستیابی به جهان بی انتها
و مطمئن از اینکه قدرت تفکر تنها شیوهء آزادی است.

آزادی در بالای درخت ایستادن نیست
حتا یک ژست یا اختراع هم نیست
آزادی یک فضای خالی نیست
آزادی در دخالت داشتن است.

آزادی در بالای درخت ایستادن نیست
حتا پرواز یک خرمگس هم نیست
آزادی یک فضای خالی نیست
آزادی در دخالت داشتن است.

"جورجیو گابر"

#داگیرکەر_بۆ_دەرەوە
#کوردستان_گۆڕستانی_فاشیستان

10خەرمانان ساڵ2724کوردی

🥰🥰ناصر رزازی🥰🥰

171

ناصر رزازی (۱۳۳۴ درسنندج)خواننده، شاعر و نويسنده ڕۆژهەڵات کوردستان است. او یکی از مشهورترین و محبوبترین خوانندگان تاریخ کورد به شمار می آید.
او در سنندج در یک خانواده فقیر و تنگدست زاده شد ولی بیشتر زندگی خود را در خارج از ایران و در کشورهای سوئد و عراق گذراند.
وی در اوایل انقلاب ایران به عراق رفت . بعد از آن با نا آرام شدن عراق به اروپا رفت اما فعالیت هنری خود را ادامه داد و حتی به فعالیت فرهنگی هم پرداخت و پس از حمله آمریکا به عراق و سقوط صدام حسین دوباره به عراق بازگشت.ناصر دو فرزند پسر به نامهای "ماردین" و "کاردو" یک دختر به نام "دلنیا" دارد. دلينا رزازي دختر ناصر رزازی نیز همانند پدر و مادرش در این عرصه مشغول فعالیت هنری می باشد.مرضيه فريقي همسر او نیز در تابستان ۲۰۰۴ در یک سانحه پزشکی درگذشت.
ناصر یکی از استادان بزرگ موسیقی کوردی به شمار می رود. وی علاوه بر خوانندگی در نگارش و ادبیات کوردی مهارت بسیار زیادی دارد. به عقیده وی موسيقي تنها از طریق دانشگاه ها و مدارس آموخته نمی شود؛ بلکه سر و کار موسيقي با دل و احساس آدمی است. او در انتخاب شعر بسیار نازک بین است و در بیشتر اشعارش مربوط به خودش است.
ناصر رزازی علاوه بر کار خوانندگی به تدریس زبان كوردي و ترجمه و تألیف نیز می پردازد.او گفت بعد آزادی کوردستان اولین آهنگش را در شهر کورد پرور ایلام میخواند....

1خەرمانان ساڵ2724کوردی

چەنێ عزیزە

170

کورد بود، از اون اصیلاش...
یه وقتایی که می خواست بگه فلانی خیلی آدم خوبیه و

دوست داشتنیه و حسابی به دل می شینه و

تو بگو عشقه اصلا، می گفت:

" چەنێ عزیزه؟! "

این "خیلی عزیزه" گفتناش کلی معنا داشت واسه خودش...
می گفت وقتی یکی عزیزه و عزت داره، جاش همیشه سر چشم آدمه،

مثل عشق، مثل دوست داشتن، مثل قرآنی که جاش سر طاقچه ست...
آدمی که عزیزه حرفش خریدار داره، نازش خریدار داره،

حرمت و احترام داره وجودش برای همه،

اگه باشه محبتش توی دلاست، نباشه دلتنگیش...
خود خدام هواشو داره انگار همیشه و همه جا!
می گفت...
اصلا ولش کن این حرفارو،
تا حالا بهت گفتم چەنێ عزیزی برام؟!

24 گەلاوێژ ساڵ2724کوردی

رد پا....

169

رﺩﭘﺎﯼ ﺩﺯﺩ ﺁﺑﺎﺩﯼ ﻣﺎ، ﭼﻘﺪﺭ ﺷﺒﯿﻪ ﭼﮑﻤﻪ ﻫﺎﯼﮐﺪﺧﺪﺍﺳﺖ؟؟؟؟؟؟
ﺭﻭﺯﯼ ﮐﻪ ﺭﺩﭘﺎﯼ ﺑﻪ ﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪﻩ، ﺷﺒﻴﻪ ﭼﮑﻤﻪ ﻫﺎﯼ ﮐﺪﺧﺪﺍ ﺑﻮﺩ ﯾﮑﯽ ﻣﯿﮕﻔﺖ :
ﺩﺯﺩ، ﭼﮑﻤﻪ ﻫﺎﯼ ﮐﺪﺧﺪﺍ ﺭﺍ ﺩﺯﺩﯾﺪﻩ، ﺩﯾﮕﺮﯼ ﮔﻔﺖ: ﭼﮑﻤﻪ ﻫﺎﺵ ﺷﺒﯿﻪ ﭼﮑﻤﻪ ﮐﺪﺧﺪﺍ ﺑﻮﺩﻩ. ﻫﺮﮐﺴﯽ ﺑﻪ ﻃﺮﯾﻘﯽ ﻭﺍﻗﻌﯿﺖ ﺭﺍ ﺗﻮﺟﯿﻪ ﻣﯿﮑﺮﺩ.
ﺩﯾﻮﺍﻧﻪ ﺍﯼ ﻓﺮﯾﺎﺩ ﺑﺮﺁﻭﺭﺩ: ﮐﻪ ﻣﺮﺩﻡ؛ ﺩﺯﺩ، ﺧﻮﺩ ﮐﺪﺧﺪﺍﺳﺖ، ﻣﺮﺩﻡ ﭘﻮﺯﺧﻨﺪﯼ ﺯﺩند ﻭ ﮔﻔﺘﻨﺪ : ﮐﺪﺧﺪﺍ ﺑﻪ ﺩﻝ ﻧﮕﯿﺮ، ﻣﺠﻨﻮﻥ ﺍﺳﺖ ﺩﯾﻮﺍﻧﻪ ﺍﺳﺖ،
ﻭﻟﯽ ﻓﻘﻂ ﮐﺪﺧﺪﺍ ﻓﻬﻤﯿﺪ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻋﺎﻗﻞ ﺁﺑﺎﺩﯼ ﺍﻭﺳﺖ.
ﺍﺯ ﻓﺮﺩﺍﯼ ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﮐﺴﯽ ﺁﻥ ﻣﺠﻨﻮﻥ ﺭﺍ ﻧﺪﯾﺪ ﻭ ﺍﺣﻮﺍﻟﺶ ﺭﺍ ﺟﻮﯾﺎ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﺪﺧﺪﺍ ﻣﯿﮕﻔﺖ: ﺩﺯﺩ ﺍﻭ ﺭﺍ ﮐﺸﺘﻪ ﺍﺳﺖ،
ﮐﺪﺧﺪﺍ ﻭﺍﻗﻌﯿﺖ ﺭﺍ ﮔﻔﺖ ﻭﻟﯽ ﺩﺭﮎ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﻭﺍﻗﻌﯿﺖ، ﻓﺮﺳنگ ها ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺩﺍﺷﺖ، ﺷﺎﯾﺪ ﻫﻢ ﺍﺯ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ دیوانه ﻣﯿﺘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ. ﭼﻮﻥ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺁﺑﺎﺩﯼ، ﺩﺍﻧﺴﺘﻦ،ﺑﻬﺎﻳﺶ ﺳﻨﮕﯿﻦ ﻭﻟﯽ ﻧﺎﺩﺍﻧﯽ،ﺍﻧﻌﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ./

و حالا کدخدای ایران....

برگرفتەاز کانال گزینگ

16گەلاوێژ ساڵ2724کوردی

ثروت مناطق کوردنشین

168

💡 ثروت‌های طبیعی بزرگ و قطب درآمدی در مناطق کوردنشین

1⃣ #ایلام:ئیلام استانی یا پاڕێزگاێ نفت خیز است و ۴ درصد منابع نفتی کشور را دارا است. همچنین دارای گاز بسیاری است و حدود ۱۵ درصد منابع گازی کل کشور در ئیلام قرار دارد. همچنین11درصد گاز دنیا در این استان هست بیشتر این منابع در دو شهرستان دهلران و مهران استخراج میشود.

« ئیلام: #نفت و #گاز »

2⃣ #کرمانشاه: کرمانشان از مراکز کشاورزی ایران است، این استان سالانه با تولید بیش از ۴ میلیون تن تولیدات کشاورزی، ۴/۵ درصد از کل تولیدات ایران را شامل میشود. کرماشان پنجمین استان تولید کننده گندم ایران، رتبه اول تولید نخود ایران، رتبه دوم تولید ذرت است. استان یا پاڕێزگای کرماشان از نظر معادن ثروتمند نیست و نکته مهم میدان نفتی سومار است که تنها میدان نفتی در حال تولید کرمانشاه محسوب میشود(دارای ۶۹۲ میلیون بشکه ذخیره نفت خام).

« کرمانشاه: #کشاورزی »

3⃣ #سنندج: سنندج یا سنە سرشار از معادن است و در میان استان‌های کشور در رده پنجم قرار دارد. از بزرگترین معادن طلای ایران در سنندج و شهرستان در قروه قرار دارد. معدن طلای ساریگونی با ذخیره قطعی ۴۱ میلیون تن و با عیار ۲۴.۱ گرم در تن و تولید سالانه ۵ تن طلای خالص بزرگترین تولید کننده طلای کشور است. اکثر منابع مهم در شرق این استان قرار دارد. از دیگر منابع وجود گمرکات و مناطق آزاد تجاری در غرب استان است.

« سنندج: #معدن #تجارت »

5⃣ #ارومیە: ارومیە همچون سنندج دارای معادن مهمی است. معدن طلای زره‌شوران بزرگترین معدن طلای ایران در این استان و شهرستان تکاب واقع شده است. تولید طلا در دو معدن آق‌دره و زره‌شوران در سال بیشتر از ۳ تن میباشد. مناطق آزاد تجاری و وجود گمرکات مرزی فراوان از دیگر منابع درامدی مهم این استان است.

« ارومیە: #معدن #تجارت »

17 پوشپەڕ ساڵ2724کوردی

چە حکایت تلخی

167

🔴 گوساله: پدربزرگ! آدمها ما را می کشند، و همه جای ما را می خورند!
اما خرها را نه می کشند، و نه جایی رو ازشون می خورند!
یعنی واقعا آنها خوردنی نیستند!؟ چرا این همه اختلاف!؟

🔻پدربزرگ گوساله: پسرم! خرها به مزرعه دارها سواری می دهند،
پس زنده می مانند! یادت باشد راز زنده ماندن در مزرعه این است!

بە نظرتون حکایت ما نیست؟....

13پوشپەڕ ساڵ2724کوردی

😱😱😱😱

166

⚠️ ‏آزادی مطبوعات در سراسر جهان توسط همان افرادی که باید ضامن آن باشند - مقامات سیاسی - تهدید می شود. آخرین فهرست سالانه آزادی مطبوعات جهانی که توسط گزارشگران بدون مرز (RSF) تهیه شده است.

رتبه #ایران: 176

1. 🇳🇴
2. 🇩🇰
3. 🇸🇪
4. 🇳🇱
5. 🇫🇮
6. 🇪🇪
7. 🇵🇹
8. 🇮🇪
9. 🇨🇭
10. 🇩🇪
14. 🇨🇦
19. 🇳🇿
21. 🇫🇷
23. 🇬🇧
30. 🇪🇸
32. 🇦🇹
38. 🇿🇦
39. 🇦🇺
46. 🇮🇹
47. 🇵🇱
52. 🇨🇱
55. 🇺🇸
61. 🇺🇦
62. 🇰🇷
66. 🇦🇷
67. 🇭🇺
70. 🇯🇵
82. 🇧🇷
87. 🇹🇭
88. 🇬🇷
101. 🇮🇱
103. 🇬🇪
109. 🇲🇳
112. 🇳🇬
119. 🇨🇴
121. 🇲🇽
126. 🇸🇬
135. 🇭🇰
146. 🇭🇳
152. 🇵🇰
156. 🇻🇪
158. 🇹🇷
159. 🇮🇳
162. 🇷🇺
166. 🇸🇦
167. 🇧🇾
172. 🇨🇳
176. 🇮🇷👈
178. 🇦🇫
179. 🇸🇾
180. 🇪🇷

8پوشپەڕ ساڵ2724کوردی

نتیجە....

165

بەشی ئاخر قسمت آخر

نتیجە گیری:دەرئەنجام

این نوشتە در خدمت خودآگاهی تاریخی، اعمالی را بە چالش می‌کشد کە یا نتیجە گفتمان قدرت هستند یا ظریفت تبدیل شدن بە گفتمان سیاسی را دارا هستند کە دید انتقادی ما را می‌طلبند. این نوشتە بە “کوردستان ایران” و “ڕۆژهەڵات” از زاویە یک دید تاریخیِ معین نگاە می‌کند و آنها را نە دفع‌کنندە‌ی یکدیگر بلکە مکمل هم تعریف می‌کند. همچنانکە ایرانِ چند ملیتی و تاریخ و تحولات بنیادین آن در طول دهەهای گذشتە، بخش مهمی از هویت معاصر جامعە یا جوامع کوردستان (در ‌غرب ایران یا در خوراسان) را تشکیل می‌دهند، ڕۆژهەڵات (طلوع آفتاب) تداعی‌کنندە ترانەهای زیبای بیشمار، شعرها، روایت‌های تاریخی، مکان‌ها، ایدەها، و زندگی بیشمار انسان‌ها می‌تواند باشد. بعلاوە، اسامی‌ای چون “جنوب کردستان” یا “ڕۆژهەڵات کردستان” نامگذاری جدیدی نیستند، آنگونه که بە نظر می‌رسد گفتمانِ (ایدیولوژی) مشخصی کە در صدد بازنویسی تاریخ کوردستان از انقلاب ١٣۵٧ بە بعد بە نفع خود است،ادعا می‌کند. آنچنانکە دیدیم، عناوین جغرافیایی و تغییرات در آنها ریشەهای طولانی‌تری دارند. بە همان اندازە مهم، استفادە از عناوین مختلف بایستی همراە با تعریف و بدون حذف خشن اسامی دیگر باشد. برندە اصلی خودآگاهیِ تاریخی افراد و جامعە است.

نویسندە:معروف کعبی
استاد دانشگاە سنت آندروس انگلستان

قاسملو رهبر بزرگ کوردستان:آزادی برای ایران و خودمختاری برای کوردستان

4پوشپەڕ ساڵ2724کوردی

کوردستان ایران یا ڕۆژهەڵات5

164

بەشی پەنجوم قسمت پنجم

جامعە کوردستان در ایران
جامعە کوردستان در ایران در بستر ایران قابل توضیح است همچنانکە درک ایران معاصر با نقدِ دیدِ مرکزگرا ممکن می‌شود.

ادامه نوشته

آخرین لالایی برای بلوط های زاگرس

163

بلوط زاگرس تا توان دارد ایستاده می‌میرد.
بلوط زاگرس، شبیه لای‌لایی مادرم که گهواره را تکان می داد، تا آخرین نفس برگ های خوابیده را در آغوش می‌گیرد،
تن سوخته‌اش را تکان می دهد و برای برگ ها لالایی ابدی می‌خواند
این آخرین خواب برگ های بلوط است
این آخرین ایستادن آخرین بلوط است
خورشید لابلای ابری از دود شرمسارانه پنهان شده‌است.
چشم آسمان خشک شده ابری نیست تا برای تنهایی و سوختن زاگرس گریه کند.

کسی به فکر بلوط ها،
کسی به کبک ها،
کسی به فکر زاگرس نشینان نیست
کسی نمی‌خواهد باور کند ، که زاگرس دارد در آتش تنهایی و بی‌کسی می‌میرد
شعله‌های آتش بلوط ها، تنهایی و بی‌کسی زاگرس نشین همیشه تنها را به‌ رخش می‌کشد.

در این خیمه شب بازی پایتخت نشینان، زاگرس دارد در تنهایی و بی‌کسی خود می‌سوزد.

سرزمینِ من:خسته خسته از جفایی،
سرزمینِ من: بی سرود و بی صدایی
سرزمین من: رقص اجدادی
سرزمین من:دردمندِ بی دوایی
سرزمینِ من:کی غمِ تو را سروده؟
سرزمینِ من:کی ره تو را گشوده؟
سرزمینِ من:کی به تو وفا نموده؟
سرزمینِ من…
😞😞😞😞

ادامه نوشته

کوردستان ایران یا ڕۆژهەڵات کوردستان4

162

بەشی چووارم قسمت چهارم

کوردستان ایران یا ڕۆژهەلات کوردستان
کوردستان ایران” و “ڕۆژهەڵات کوردستان” هر دو دارای بار سیاسی هستند. بە عنوان اسامی جغرافیائی، اینها بە منطقەای در غرب ایران اشارە دارند کە کوردستان نامیدە می‌شود.

ادامه نوشته

نسل کشی😞😞😞😞

161

کە بەو سیاسەتە گۆڕینی دمۆگڕافی ویستی بەغدا بکا بە شارێکی عەرەبی کە کورد تێیدا کەمینە بێ، ئەگینا بەر لەوە، تەواوی جومگەکانی ئابۆری و بازاری بەغدا وەک شارێکی کوردی بە دەست کوردەکانەوە بووە کە هەژماری ئەو کوردە پەهڵە زیاتر لە ۲ ملوێن کەس بوون. شایەنی باسە کە لە دەورانی ئیمپراتوری ساسانی بەغدا کە لە زمانی کۆنی کوردی مادی دا بە واتای خواوەندی دادپەروەرە (لە دوو وشەی بەغە بە واتای خوا و داد بە واتای دادپەروەری پێکهاتوە) بە ناوی تیسفوون یا مەداین پێتەختی ساسانیەکان بووە. ئیمپراتۆری ساسانی بەپێچەوانەی ئیدعای ئێرانییەکان ئیمپراتۆرییەکی کورد بووە کە دەسەڵاتیان بە سەر جوغرافیایەکی بەر فراوانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا هەبووە، ئیمپراتۆری ساسانی لەو سەردەمەدا لەگەڵ ئیمپراتۆری ڕۆم دوو لە گەورەترین و بەهێزترین ئیمپراتۆریەتی سەر ئاستی جیهان بوون. خاڵی هەرە جێگای سرنج ئەوەیە کە دوای ڕووخانی سەدام لە ٢٠٠٣ لە شارێکی ۵ ملوێنی تەعریبکراوی وەک بەغدا هێشتا ۱ ملوێن کوردی پەهڵە ڕەسەنی ئەو شارەی لێ مابۆوە، ڕۆژێک کە زۆر دوور نیە دێت کە نەوەکانی وشیاری کوردستان شاری خوداوەندی دادپەروەری، بەغداد دەگەڕێننەوە نێو باوەشی دایکی نیشتمان، واتە دایەکوردستان!

فارسی

👎👎👎👎

ادامه نوشته

کوردستان ایران یا ڕۆژهەڵات کوردستان3

160

بەشی سیەم (قسمت سوم)

همان گونە کە شرف‌خان بدلیسی در کتاب تاریخ مفصل کوردستان (١۵٩۵) سرزمین کوردستان را مجسم می‌کند، هر حاکم یا مورخ یا ادیب و جهانگردی کە از کلمە کورد آن دورە تا اواسط قرن نوزدهم، سرزمین کوردستان در بین امارت‌ها یا دولت‌های محلی تقسیم شدە بود.

ادامه نوشته

کوردستان ایران یا ڕۆژهەڵات کوردستان2

159

بەشی دووم( قسمت دوم)

شروع استفادە از عناوین جغرافیاییِ کوردستان ایران یا عراق یا ترکیە بە سال‌های بعد از تشکیل دولت‌ملت‌های جدید بە دنبال جنگ جهانی اول بازمی‌گردد. بستر درازمدت‌تر تاریخیِ این عناوین را در قرن نوزدهم بایستی جستجو کرد، هنگامی کە نوین‌سازی‌هایِ دفاعیِ قاجار و عثمانی در مقابل هجوم اروپا بە امارات کوردی خاتمە دادند و مناطق کوردنشین هر چە بیشتر تحت کنترل مستقیم آن دولت‌ها درآمدند. امارات‌ نوعی دولت‌های محلی بودند کە به صورت خانوادگی ادارە می‌شدند

ادامه نوشته

بە کجا چنین شتابان ای نسیم....🙈🙈🙈🙈

158
♻️ سیاست پدر مادر دارد؟....

*بعضی ها میگویند که سیاست در ایران پدر و مادر ندارد و به روایت آمار این را اظهار می دارند در حالیکه سیاست یک علم است و این چنین أماری بیانگر یک سویه سیاسی و حکمرانی طولانی مدت در کشور است که لازم است با افزایش أگاهی سیاسی نسبت به اصلاح و جهت دهی مناسب سیاسی اقدام شود.*

-

ادامه نوشته

کوردستان ایران یا ڕۆژهەڵات کوردستان1

157

بەشی یەکم(قسمت اول)

بە دنبال انقلاب ژینا، استفادە از اسامی مختلف جغرافیائی برای اشارە بە کوردستان ایران به نحو بیشتر و بارزتری مورد توجە قرار گرفتە است. همزمان، تقابل روایت‌ها، تعاریف و برداشت‌ها از عناوین مختلف جغرافیائی شدت بیشتری گرفتە است.

ادامه نوشته

اسماعیل اقا سمکۆ شکاک

156

اگر سمکو نبود ارومیە اکنون جزو خاک ارمنستان بود .
در سال ۱۹۱٦ حکومت ایران هیچ تسلطی بر ارومیە بە کوردی وڕمی نداشت و اشوریها کە از ترکیە راندە شدە بودند در ارومیە حکومت میکردند .

ادامه نوشته

بهشت زمینی،کوهی بی نظیر😍😍😍😍

155

کوه مانیشت در استان ایلام

اسم کوهی در نزدیکی ایلام که در زبان کوردی مانیشت تلفظ می شود کوهی در 6 کیلو متری شمال شرقی شهر ئیلام و در نزدیکی بخش کارزان واقع شده است و ارتفاع آن 2629 متر است مانشت پوشیده از جنگل است و رودخانه هایی که از آن سر چشمه میگیرند مورت و آسا زنگان نام دارند در شمال غربی کوه مانشت ، کوه بانکول و در جنوب غربی آن کوه گاوه قرار دارد
، منطقه کارزان را بايد عروس همه زيباييها و جذابيتهاي طبيعت در اين استان و در واقع نگين طبيعت آن دانست كه داراي ارتفاعات و كوههاي عظيم، دره ها، دامنه ها و دست سرهاي بسيار زيبا ، سرسبز و خرم و كوهها پوشيده از حنگلهاي گوناگون و گسترده بلوط ورودهایی كه از دل كوهسارها جاري مي شوند و جاده هايي كه ازميان دامنه هاي كوهستاني عبور مي كنند و تنگه ها و گذرگاههاي ميان كوهي كه هم در دل خود رودهايی را جاري ساخته اند و هم بر قله هاي رفيع خود قلعه هايي را به يادگار دارند كه از گذشته پر رونق و تاريخ پراقتدار خود خبر مي دهد و نسيمي كه صبحگاهان و شامگاهان از اين كوهساران مي وزد . رايحه و شميم عطرآگيني است كه مشامها را نوازش مي دهد و اكسيري است كه زنگار زندگي ماشيني را از روح خسته آدمي مي زدايد و به انسان نشاط و شادابي وصف ناپذيري مي بخشد كه با ذات طبيعت خواه او عجين و سازگار است
همه اينها هر كدام زيبايي و طراوت شگفت انگيزي را بخصوص در فصل بهار به طبيعت منطقه مي بخشد كه جذابيت خاصي رابراي مسافران و ميهمانان ايجاد مي كنند كه دركمترجاي ديگر مي توان نظير آن را يافت.
مانشت یکی از کوه های رشته کوه زاگرس واقع در استان ئیلام می باشد و دارای آب و هوای معتدل و مرطوب کوهستانی می باشد زیبایی این کوه در فصل بهار و آب و هوای خوب و همچنین وجود امکانات کافی باعث شده که این کوه پذیرای گردشگران فراوانی باشد که بیشتر آنها مردم بومی هستند و این کوه داری ذخایر زیادی می باشد و مردمی خون گرم و مهمان نوازی دارد مردمی از ایل خزل وهمچنین روستاهای فراوانی در دامانه این کوه وجود دارد و خوش بختانه داری امنیت بالایی می باشند و همچنین یکی از مکانهای تاریخی استان ایلام در کوه مانشت قرار دارد این کوه به علت زیبایی خاصی که دارد می تواند مکان خوبی برای گردشگری در فصل بهار باشد و همچنین دارای گونه های گیاهی و جانوری زیادیست
غاری به نام غار طلسم در درون کوه مانشت وجود دارد که کُنام جانوران درنده و خفاش‌ها است. با این حال غار طلسم مکانی گردشگری برای کوه‌پیمایان بشمار می‌آید. غار خور مگزان از دیگر جاذبه‌های این ارتفاعات است که به معنای این است که هرگز آفتاب بر آن نمی‌تابد . به همین دلیل همواره درسایه است و در تابستان از هوای خنک و ملایمی برخوردار است.
بر سینه قله این کوه، غاری با ارتفاع حدود ۵ متر از پایه نیز وجود دارد که به نام «شاه افدالان» معروف است. گفته شده قدیمی‌ها برخی طلا و جواهر در آن مخفی نموده‌اند اما اکنون صخره نوردان با وسایل و تجهیزات از آن دیدن می‌کنند و دیگر خبری از آن اشیاء قیمتی نیست.

2جۆەزەردان ساڵ2724کوردی