این مطلب بە اختصار بە سابقە استفادە از این عناوین می‌پردازد و بە این پرسش پاسخ می‌دهد کە کدام یک از عناوین “کوردستان ایران” و “ڕۆژهەڵات” (شرق) کوردستان” بهتر منطقە کوردستان را کە در جغرافیای سیاسی ایران قرار گرفتە است، نمایندگی می‌کند؟ این مطلب قصد دارد نشان دهد کە اسامی جغرافیائی تنها بە جغرافیای مشخصی اشارە ندارند. یا بە عبارت دیگر، واقعیت یا امر مسلم را بازنمایی نمی‌کنند. بلکە آنها می‌توانند گفتمان قدرت یا یک گفتمان مشخص سیاسی، یا یک ایدیولوژی‌ را نیز نمایندگی کنند. در خاتمە، این مطلب با توسل به دلایل تاریخی، سیاسی و اجتماعی-اقتصادی ادعا می‌کند کە هر دوی کوردستان ایران و ڕۆژهەڵات را بایستی در کنار هم و نە در ضدیت با یکدیگر بەکار برد. تنها در این صورت است کە می‌توان بە تعریف بهتری برای جامعە کوردستان در ایران و ساختارهای کنونی آن دست یافت و بە همان اندازە مهم است که نقطە عزیمت پژوهش‌ را بر مبنای متدولوژی دقیق‌تری برای کسب نتیجەای بهتر قرار داد.
از سال‌های دهە ١٣٧٠/١٩٩٠ بە این طرف استفادە از جهت‌های اصلی جغرافیایی برای اشارە بە بخش‌های مختلف کوردستانِ بزرگتر (بە معنای جغرافی آن) رو بە افزایش رفته‌است. اسامی ڕۆژهەڵات (شرق)، ڕۆژاوا (غرب)، باشور (جنوب)، وباکورِ (شمال) کردستان بە شکل جدی‌ای اسامی مرسوم کردستان ایران، ترکیە، عراق، و سوریە را بە چالش کشیدە ویا جایگزین آنها شده اند. عناوین جدید جغرافیایی کوردستان هرچە بیشتر در میان مردم کورد در این کشورها محبوبیت پیدا کردە و از طرف پژوهشگران در زبان‌های رایج بین‌المللی هم تا اندازە زیادی بە کار بردە می‌شوند. افزایش استفادە از جهت‌های اصلی جغرافیایی دوشادوش ادامە و گسترش جنبش‌های کوردی‌ای در منطقە بودە کە از انقلاب ١٣۵٧ بە این سو بە شاخص‌های ماندگار کشورهای منطقە تبدیل شدەاند. ظهور تلویزیون، سایت و گسترش اینترنت با پلاتفرم‌های گوناگونش تأثیر غیرقابل انکاری در محبوب‌ساختن این عناوین داشتە‌اند. عناوین ظاهراً جدید، گفتمان‌های نوین جغرافی و فرهنگی را شکل دادە‌اند و عناوین مرسوم در این کشورها را ناکافی جلوە می‌دهند. عناوین “کوردستان ایران” یا “کوردستان ترکیە” از طرف دولت‌های این کشورها، تاریخاً گفتمان قدرت را نمایندگی کردەاند بە این معنا کە آن دولت‌ها کوردستان تحت‌تسلط خود را بە عنوان مُلک و فاقد موجودیت و تاریخ و فرهنگ مختص بە خود معرفی کردەاند. اما همان گونە کە گفتمان‌های قدرت در پشت “کوردستان ایران” یا “کوردستان عراق” قرار گرفتەاند، “شرق کردستان” یا “شمال کردستان” هم ظرفیت تبدیل بە گفتمان سیاسی و جغرافی مشخصی را دارا هستند. بنابراین هنگامی کە این عناوین بە گفتمان تبدیل می‌شوند، مرزهای خیالی یا غیر واقعی در بین جامعە کوردستان و دیگر بخش‌های کشوری را ترسیم می‌کنند کە با آن دارای پیوندهای تاریخی، اجتماعی، فرهنگی، و اقتصادی‌ای هستند کە در صد سال گذشتە و در بطن تغییر و تحولات شگرف شکل گرفتەاند. بە همین دلیل، برای مثال “شرق کوردستان” نیز نمی‌تواند جامعە کوردی در ایران و شکل‌گیری و دینامیسم‌های آن را بە درستی تعریف و نمایندگی کند.

ادامە در پست بعد....

قاسملو رهبر بزرگ کورد:آزادی برای ایران و خودمختاری برای کوردستان✌✌✌✌

نویسندە:معروف کعبی استاد دانشگاە سنت اندروس انگلستان

11جۆزەردان ساڵ2724کوردی