چرا زاگروسنشینان در غم و شادی میرقصند؟
123
نگاهی بە مسئلە هەڵپڕکی (رقص) در میان لورها و کوردها
پژار ملکی
قدمت رقص را شاید بتوان بسی بیشتر از تاریخ تمدن یا همان شهرنشینی دانست؛ آنجا کە بشر با حرکات موزونی کە از خود بە نمایش میگذارد، درواقع بە پاسداشت یا نکوهش نیرویی ماورایی میپردازد کە مرتبا او را جزا میدهد. بەهمین دلیل رقص را میتوان قدیمیترین ایدئولوژی بشر پنداشت؛ آنهم درست زمانی کە کلمە ایدئولوژی اختراع نشدە بود.
ولی شاید هیچ رقصی بەمانند رقص زاگروس نشینان این معنا را اینچنین بە دنیای مدرن نیاوردە باشد. آنچە رقص را در زاگروس و در میان مردمان کورد و لور متمایز میگرداند، گروهی بودن آن است. مردان و زنان زاگروس نە تنها در مراسمات شادی، بلکە در مراسمات غم و سوگواری نیز با رقصی کە با آهنگ چَمَری نواختە میشود، این عمل ایدئولوژیک خود را بە نمایش میگذارند.
در اینجا، دیگر اثبات میشود کە "هەڵپڕکی" صرفا برای ابراز غم یا شادی اختراع نشدە و بە یک مفهوم بزرگتر اشارە میکند بەنام: اتحاد. در دنیای خشن و پر از دشمنان خارجی، قاعدتا این مفهوم رقص است کە میتواند آنها را بە سلامت ازین طوفان حادثە نجات دهد.
با درک این موضوع شاید دیگر سخت نباشد کە درک کنیم چرا مردمان زاگروس، اگرچە هنوز داغدار عزیزترین فرزندانشان بودن در میان صدای گلولە و گاز اشکآور رقصیدند. در ناخوداگاە جمعی آنها، هدف تنها یک چیز است: بە نمایش گذاشتن اتحادی کە قرنها در ناخوداگاشان حک شدە است. مادامی کە دشمن خارجی وجود داشتە باشد، هەڵپڕکی بە مثابە امری ایدئولوژیک حکم میکند کە باید رقصید؛ هرچند دشمن از بیماری و یخبندان، در گذر تاریخ جای خود را بە وحوش جمهوری اسلامی دادە باشد.
و شاید هیچکس مانند خمینی معنای اتحاد ایدئولوژیک را درک نکردە باشد، آنجا کە میگوید: "همان سینهزنی، نوحهخوانی، عزاداری و گریه کردن همانها رمز پیروزی ماست. در سرتاسر کشور مجلس روضه باشد. همه روضه بخوانند. همه گریه کنند". درواقع با درک استراتژی عمیق کوردها، درحال آفرینش نسخە اهریمنی آنست.
جان کلام اینست: کوردها و لورها (از بختیاریها یا کرمانجها) دست در دست هم میرقصند و با اتحادشان بە یکدیگر این رمز را گوشزد میکنند: با یکدیگر قویتر هستیم و میتوانیم دشمن را بە زانو دربیاوریم. و شاید برای درک این موضوع مهم، باید حتما در زاگروس بە دنیا آمدە باشی تا ببینی کە آهنگ ساز و دهل در عزا و جشن چە نیرویی بە تو میبخشد...
7ڕێبەندان ساڵ2723کوردی
با سلام خدمت شما دوستان عزیز